Whatsapp Whatsapp
Telefon Hemen Ara
Bize Ulaşın: +90 553 171 70 34
Pazartesi–Cumartesi: 10:00–18:00 Pazar: Kapalı

Nistagmus Nedir ve Nistagmus Tedavisi

Nistagmus, bir gözün odaklandığı noktadan başka bir noktaya istemsiz olarak kayması ve geri gelmesi şeklindeki anormal göz hareketleridir. Nistagmus göz hareketleri, istemsiz ve ritmik şekilde yani tekrarlayan bir şekilde meydana gelir.

Bu göz hareketleri; yatay, dikey, dönme veya bu hareketlerin bir arada bulunduğu şekillerde olabilir.

Nistagmus toplumda her 10 bin kişinin 15 veya 25’ini etkileyen önemli bir sağlık sornuudur. Bu soruna sahip olan kişiler için özel bir yaklaşım ile muayene ve tedavi edilmeleri gerekir.

NİSTAGMUS TİPLERİ – TİTREME HIZ YÖNÜNE GÖRE

PANDULER NİSTAGMUS
Nistagmus yani göz titremesi sırasında esasında iki hareket oluşur, birinci hareket odaklanılan nokadan uzaklaşma hareketidir, ikinci hareket ise tekrar odak noktasına dönme hareketidir. Eğer ikinci hareket yavaş hızda ise buna PANDULER NİSTAGMUS adı verilir.

JERK NİSTAGMUS

Eğer gözün odak noktasına dönme hareketi yani ikinci hareket daha hızlı ise buna JERK NİSTAGMUS adını veriyoruz.

Periyodik Değişken Nistagmus, Jerk nistagmusun bir alt tipidir. Bir yönde başlayan nistagmus dakikalar içinde azalıp kesilir ve diğer yönde tekrar başlar.

DİSKONJUGE NİSTAGMUS

Bu nistagmus tipinde iki göz iki ayrı yöne doğru hareket eder. Buna see-saw (testere) nistagmus adı da verilir.

 

DOĞUMSAL NİSTAGMUS (Tıbbi ismi: infantil idiyopatik nistagmus)

Nistagmus nedenleri arasında gençlerde en sık görülen nistagmus tipi; doğumsal nistagmustur. Doğum sonrası ilk 6 ay başlayan bebeklerde görülen bu nistagmus tipi ‘konjenital nistagmus’ veya ‘doğumsal nistagmus’ olarak adlandırılır. Bu tip bir nistagmus teşhisi, diğer nedenlerin olmadığının ispatı ile koyulur.

 

Doğumsal nistagmus, hızına görme hem pandüler hem de jerk tipte olabilir. Pandüler tip daha az görülür ve zaman içinde pandüler nistagmus jerk tipe de dönüşebilmektedir. Doğumsal pandüler nistagmus her zaman yatay yani sağa-sola hareket şeklindedir. Sonradan oluşan pandüler nistagmus ise, yatay, yukarı-aşağı veya dönme hareketi şeklinde olabilmektedir.

 

Doğumsal nistagmusta birçok hastada görme oranı %50 ‘nin üzerindedir. Görme oranı ‘’foveasyon zamanı’’ adı verilen, gözün odaklanma zamanı görme oranında büyük rol oynar. Şaşılık doğumsal nistagmus hastalarının yaklaşık %15 ‘inde görülür. Üç boyutlu görme yeteneği nistagmus hastalarının birçoğunda vardır.

 

DUYUSAL NİSTAGMUS

Görme sisteminde anatomik bir gelişim bozukluğunun neden olduğu bu göz titremesi tipi, genelde 3-4 aylık bebeklerde görülür. Göz sinirinde gelişim sorunu ve albinizm en önemli sebeplerdir. Yine travmatik, metobolik veya gelişimsel nörolojik ve beyin sorunları da nistagmusa neden olabilir.

 

GİZLİ NİSTAGMUS (LATENT NİSTAGMUS, FUZYONEL GELİŞİM BOZUKLUĞU NİSTAGMUSU)

Bu iyi huylu nistagmus tipi, sadece bir göz kapatılınca ortaya çıkan jerk tip nistagmustur. İki göz açık iken görülmez.

 

Doğumsal nistagmus hastalarında NULL POİNT adını verdiğimiz, titremenin azaldığı bir bakış pozisyonu bulunabilir. Bu bakış pozisyonu bazen hasta tarafında kafası eğik, yan bakarken veya çenesi yukarı aşağı pozisyonu ile ortaya çıkabilir.

 

SPASMUS NUTANS

İki gözde birlikte görülen, hafif şiddette ve panduler tipteki nistagmus tipidir. Baş sallama, anormal baş poziyonu ve boyun eğikliği ile birlikte hayatın ilk yılında görülür. Spasmus nutanst yaşaımın ilk 10 yıl sonunda azalma eğiliminderdir, ancak hastada görme azlığına neden olmaktadır. Tek gözde ortaya çıkan titremeler ise beyin ve sinir sistemi görüntüleme tetkiklerine ihtiyaç duyulur.

 

TEK GÖZDE NİSTAGMUS

Tek gözde meydana glen nistagmus, ileri tetkik ve arşatırma gerektiren diğer bir durumdur. Dikey veya eliptik şekilli olabilir. Tek gözde göz tembelliği, doğumsal katarkt veya optik sinir ile ilgili nörolojik bir sorun da olabilir.

 

EDİNSEL – SONRADAN ORTAYA ÇIKAN NİSTAGMUSLAR

GÖZ HAREKET KISITLILIKLARI NEDENİYLE ORTAYA ÇIKAN NİSTAGMUS

Göz hareketlerinin kontrolünü sağlayan beyin, beyincik veya beyin sapı bölümlerini etkileyen sorunlar nedeniyle, göz hareketlerinin bozulması sebebiyle ortaya çıkabilir.

 

GÖZ HAREKETLERİ İLE UYARILAN NİSTAGMUS

Yan ve yukarı bakış sırasında ortaya çıkan Jerk tipi hızlı fazı olan nistagmuslardır. Göz hareketlerini sağlayan sinir çekirdekleri ve sinirler arasında bağlantıların zayıflaması veya bozulması ile ortaya çıkar. Yaşlılarda, kısa süreli ve hafif düzeyli olan, sadece bir bakış yönünde ve bakışın en son noktasında ortaya çıkan nistagmus bri araştırma gerektirmeyebilir. Ancak, asimetrik ve 20 saniyeden uzun süren nistagmuslar ileri tetkik gerektirir.

 

İÇ KULAK HASTALIKLARINA BAĞLI NİSTAGMUS (PERİFERİK NİSTAGMUS)

İç kulak hastalıkları (Meniere hastalığı veya benign paroksismal vertigo) bağlı hastalıklarda nistagmus ortaya çıkabilmektedir. Bu hastalıklara işitme azlığı, kulak çınlaması ve bulantı – kusma gibi durumlar eşlik eder. Bu nistagmuslar tipik olarak gözlerin bir noktaya odaklanması ile nistagmus azalır. Tedavisinde gözlem veya kulak tedavisi gerekebilir.

 

MERKEZİ DENGE NİSTAGMUSU (central vestibular nistagmus)

Sinir sistemindeki denge sağlayan merkez ile iç kulak sinirleri arasındaki bağlantıların bozulması ile ortaya çıkar. Gözlerin odaklanması ile azalma göstermeyen bir nistagmus vardır.  Beyin ve sinir sistemi görüntüleme tetkikleri ile teşhis koymak mümkündür.

 

NİSTAGMUS AMELİYATI

Yukarıda anlatılan şekilde bir bakış pozisyonunda titreme miktarı azalan veya görmesi iyileşen hastalarda veya yakın mesafede daha iyi gören kişilerde, nistagmus göz kaslarına müdahale edilerek azaltılabilir.

Bir şeye dikkat etmek veya stres nistagmusu arttırır, uyku veya yakın bir noktaya odaklanmak nistagmusu azaltır. Bu nedenle de genellikle yakın mesafade görme daha iyidir.

Nystagmus şekilleri sarsılabilir (hızlı faz için adlandırılmış) veya sarkık, değişken genlik ve frekans olabilir ve bakışları konumlandırma, sabitleme veya bir gözü örtme (gecikme) ile kötüleşebilir veya geliştirilebilir. Bu, gözü görsel hedeften uzaklaştıran “hızlı, geriye (intersakkadik aralık olmadan)” göz hareketleri olarak tanımlanan “sakkadik izinsiz girişler” veya “sakkadik salınımlar” ın aksinedir. Sakkadik saldırıların / salınımların nörolojik kökeni, nistagmusunkinden farklıdır ve farklı bir bölümde ele alınmaktadır. Bu yazıda farklı nistagmus tipleri, etiyolojileri ve tedavi yöntemleri tartışılmıştır.